Cioran

Stwórca popełnił, w moim mniemaniu, jakiś błąd, z krzywego kawałka drewna tworząc istotę człowieczą, tak niedoskonałą. Myślał podobnie Cioran, myślał podobnie Schopenhauer, a z pęknięcia pomiędzy człowiekiem, a doskonałością Mistrz Eckhart ciosał ścieżki do świętości. Odwoływanie się do takich osobników jest szukaniem usprawiedliwienia w elitach, a nam przecież elity nienawistne są i basta.

Nie zmienia to faktu, że właśnie z pęknięcia w człowieku bierze się potrzeba poszukiwania, pęd do euforii, zapomnienia, otępienia, a pęknięcie takie zawiera w sobie tyleż przyczyn, ile jest osobników, przy czym każdy z nich po swojemu reaguje na zadrę w swoim jestestwie. Jednym z wielu sposobów jest spożywanie substancji odurzających, chociażby alkoholu.

Alkoholizm, czyli objaw choroby

Walka z alkoholem jest w istocie walką o doskonałość świata, który niedoskonałym jest już w w zamyśle Stwórcy. Człowiek wyobraził sobie, że jest w stanie taką doskonałość stworzyć i zmierza ku temu budując cyborgi, maszyny bez ludzkich wad, które nie będą odczuwać bólu i nie będą poddawać się zdrożnym zachciankom. W pysze swojej człowiek ustami talibanu głosi, że tylko taki człowiek-cyborg może być szczęśliwy.

Poszczególne pęknięcia to cechy jednostkowe, indywidualne. Zasypywanie ich to eliminowanie indywidualizmu. Cyborgi są ponadjednostkowe i dlatego doskonale szczęśliwe, a zatem obojętne. Niektórym o to właśnie chodzi, abyśmy wszyscy stali się obojętni. Takie właśnie szczęście otwierają przed nami.

Jeżeli współczesność filozofii pojmować jako odejście do Nitzschego, czy Ciorana, a może Vattimo, czyli jako zupełne zatracenie się w postmodernistycznym nihilizmie, to tak odczuwana współczesność może być faktycznie kojarzona z intelektualnie nieznośnym ciężarem bytu. Następuje więc pęknięcie ludzkiego świata, zaś powstałej przepaści w żaden sposób nie zasypie tradycja, bo właśnie w tradycji zawarte są przesłanki odejścia do postmodernizmu; czyli nie byłoby nihilizmu, gdyby ku niemu nie skłaniały rozwiązania tradycyjne. Nawet rytuał tworzący strukturę nie jest w stanie powstrzymać człowieka, który współcześnie znalazł się we wciągającym wirze absurdu. Przed skokiem w nicość powstrzymują ludzi, paradoksalnie, przedmioty, czyli zaangażowana w konsumpcję codzienność.

Proste odrzucenie takiej codzienności i skierowanie ku refleksji prowadzi do Ciorana. Na dłuższą metę żaden umysł nie byłby w stanie znieść tak tragicznego nihilizmu. Ani Vattimo i całej tej śmiesznie nazywanej myśli słabej, ani hermeneutyce Gadamera, czy całemu tak zwanemu postmodernizmowi nie udało się wykuć na tyle silnej zbroi gwarantującej współczesnemu człowiekowi stawienie czoła przeciwnościom. Nawet spontaniczne dostosowywanie się mas objętych dotąd strukturą kościelną do określonego stopnia społecznego rozwoju (a tak pojmuję pentekostalizację) jest w istocie szaleńczą obroną przez ucieczkę (nie bardzo wiadomo dokąd) i w żaden sposób nie rozwiązuje problemów współczesnego człowieka.

Rzeczywistym problemem jest obumieranie wiary. Nie Boga śmierć, a wiary w człowieku, czyli désintéressement u ludzi, dla których bieżąca rzeczywistość stała się wyłącznością. Teraz współczesność wymaga (moim zdaniem) fenomenologicznego spojrzenia na Boga, przy czym w fenomenie zawierać się powinien dwumian Bóg-człowiek i etyczne reguły człowieczego życia (a więc wszystko to, co zwykliśmy nazywać Objawieniem, zdefiniowane pod świat współczesny, przy czym cała tradycja staje się domeną interpretacji tekstu). Wiara (tak jak ją pojmuje Buber) tworzy warunki, w których intelektualnie nieznośny ciężar bytu zmienia się w intelektualną lekkość bytu, a tą znosić możemy tylko z Bogiem i dla Niego.